12 nisan 1861 – 13 mayıs 1865 tarihleri arasında washington hükümeti ve ayrılmak isteyen 11 güney eyaleti arasında gerçekleşen savaş. birleşik devletlerin zaferiyle sonuçlanmıştır. ayrıca savaşın sonunda kölelik de kaldırılmıştır.
anaconda plan sonucunda ikmal hatları kesilen güneylilerin yenildiği savaş.
lakin bu savaşta ikmal yollarını kesmeyi akıl eden abd ordusu, vietnam savaşı'nda kuzey vietnam'ın ikmal hatlarını kesmeyi akıl edememiş (daha doğrusu becerememiş) ve benzer bir yenilgiyle vietnam'da karşılaşmıştır.
son zamanlarda hakkında "kölelik için değildi efendim, başkan lincoln tıpkı trump gibi eyalet haklarını kısıtlamak istiyordu. savaş ondan çıktı." denilmeye başlanan savaş. sebebi elbette trump karşıtlığı ama tarih de bu kadar bükülmez yahu. sonra bizim ülkemizde hakikaten öyle olduğunu zannediyorlar çünkü.
bakalım konfederasyon güçlerinin başkan yardımcısı andrew stephens ne demiş konfederasyon hakkında:
“(...) its foundations are laid, its cornerstone rests upon the great truth, that the negro is not equal to the white man; that slavery – submission to the superior race – is his natural and normal condition.”
bunu diyen adam iç savaşın mimarı olan konfederasyonun başkan yardımcısı. hiç demiş mi "ya onlar bizim haklarımızı gasp ediyorlardı, biz de sinirlendik. merkezi devlet neymiş efendim!?" diye. adam açık açık "biz temellerimizi kara marsıkların (negro) beyazlarla bir olamayacağı, haliyle köleliğin normal bir durum olması üzerine kurduk." demiş.
ikinci bir ifade de konfederasyonun kahramanlarından birisi olan john singleton mosby'den gelsin:
Sanayinin yoğun olduğu kuzeyle, tarımla geçinen güney arasında çıkmış bir savaştır. Savaşa en büyük etken olarak köleliğin kaldırılması gösterilebilir. Güney tarımla geçindiğinden köleliğin kaldırılmasını kabul etmemiştir. Başlangıçta güneyliler önde gibi gözükürken, kuzeyliler tek dolduruşla ateşlenebilen silahı bulmuşlardır bu da savaşı kuzeylilerin lehine çevirmiştir. Sonuçta güney yenilmiş kuzey savaş teknolojisi sayesinde savaşı kazanmıştır. Bu savaşla ilgili, bir söylenti mi gerçek mi bilemiyorum ama bizi ilgilendiren bir kısım vardır 2. Abdülhamid'in bu savaştan sonra burada kullanılan tüfekleri ucuza kapatıp orduyu modernize etmeye kullandığı söylenir.
savaşın bir diğer sebebi de, abd'nin pasifik'e doğru genişlemeye başlaması ve yeni kurulan eyaletlerde köleliğin kuruluştan itibaren yasak olması ama güney eyaletlerinin bu yeni kurulan eyaletleri kölelik için yeni bir pazar olarak görme istekleridir.
bu sebeple de iç savaş hakkında söylenen "ya zaten kölelik kalkacaktı, savaşa gerek yoktu aslında. hem zaten kapitalizmde herkes köle." türü tezler pek gerçeği yansıtmıyor aslında. adamlar köleliği kaldırmak istemediği gibi, pazar paylarını da genişletme düşüncesindeymiş.
ertesinde bolca dul bıraktığı için, bir takım çapulcuların köyleri basıp kadınlara, çocuklara ve kendini koruyamayacak olan yaşlıların da paralarına göz diktiği savaş.
eliza morgan bayes gibi yaman kadınlar da köy koruculuğu yapmışlar bu dönemde.